پاكستان در يك نگاه

از ایکروویکی

پرش به: ناوبری, جستجو

پاكستان

نشان ملي پاكستان

پرچم پاكستان

پاكستان

                                        پاكستان در يك نگاه

تهيه و تنظيم: مهرداد رخشنده

فهرست مندرجات

۱ مقدمه
۲ مساحت جمعيت و همسايگان
۳ تقسيمات جغرافيايي
۴ شهرهاي مهم
۵ ورزش و گل ملي:
۶ بهداشت:
۷ اقلام عمده وارداتي:
۸ امكانات ارتباطي
۹ توريسم
۱۰ زمامداران پاكستان
۱۱ مردم پاكستان :
۱۲ رسانه ها:
۱۳ مراكز مهم آموزش عالي:
۱۴ مراكز هنري پاكستان:
۱۵ جستارهاي وابسته
۱۶ عكسهاي مرتبط

مقدمه

روابط ايران و پاكستان سابقه اي طولاني دارد. روابط دوستانه دو كشور برخاسته از ميراث مشترك دو كشور است. ميراث مشتركي كه طيف وسيعي از مسائل فرهنگي، زباني و مذهبي را در برمي گيرد و تاريخچه اي طولاني به اندازه قرن ها دارد. از نظر قومي و نژادي مردم ايران و پاكستان هردو از تبار آريايي هستند. از نظر زباني، زبان فارسي ايراني تاثيرات گسترده اي بر زبان اردوي پاكستاني داشته است و از نظر جغرافيايي نيز ايران و منطقه اي كه اكنون پاكستان نام دارد طي تاريخ تحت فرمانروايي امپراتوري هاي واحدي بوده اند. طي دوران حكومت بريتانيا بر هند، ايران عامل كليدي براي دفاع از اين منطقه به شمار مي آمد.همه اين عوامل سبب شدند از آغاز استقلال پاكستان، ايران و پاكستان روابط دوستانه عميقي با يكديگر داشته باشند و مي توان ويژگي هاي روابط دو كشور ايران و پاكستان را در مقاطع مختلف تاريخي در محورهاي زير خلاصه كرد:

- نبود هيچگونه تهديد استراتژيك در مقابل يكديگر

- همكاري و هماهنگي هاي دوره اي در عرصه نظامي و امنيتي

- رقابت و تفاوت ديدگاه در عرصه افغانستان

در تاريخ 14 اوت 1947برابر با 27 رمضان 1366 هجري قمري پاكستان از كشور هندوستان جدا و در جغرافياي سياسي جهان ظاهر گشت و 30 سپتامبر 1947 به عضويت سازمان ملل درآمد. اين كشور 23 مارس 1965 از فرماندار كل ( فرماندار كل از پادشاه انگليس حكم مي گرفت) به سيستم جمهوري تغيير يافت در اين روز با تكميل قانون اساسي پاكستان اين كشور اعلام حكومت جكهوري نموده و اين تاريخ روز ملي اين كشور است. نظريه تاسيس كشوري مستقل براي مسلمانان شبه قاره اولين بار توسط علامه دكتر محمد اقبال در كنگره مسلمانان به تاريخ 16 ژانويه 1930 ميلادي در شهر اله آباد ارائه گرديد. اين نظريه تدريجا به شكل آرمان سياسي درآمد و در كنگره حزب مسلم ليگ در شهر لاهور و به سال 1940 ميلادي رسما تقاضاي تاسيس پاكستان اعلام گرديده و اين تقاضا با رهبري محمد علي جناح در سال 1947 ميلادي عملي شد. كشور پاكستان در برگيرنده دشتهاي حاصلخيز پنجاب و سند مي باشد كه در تاريخ بشر صاحب تمدن هاي معروفي بوده اند، تمدن موهنجدارو در ايالت سند و تمدن مهر گره در بلوچستان و تمدن هاراپا در پنجاب نزديك ساهيوال و تمدن تاكسيلا يا گندها در نزديك راولپندي در دال پاكستان كنوني شكل گرفته و تكامل يافته اند و امروزه آثار و بقاياي آنها مورد مطالعه باستان شناسان و محقين قرار دارد.

مساحت جمعيت و همسايگان

كشورهاي ايران با 909 كيلومتر و هندوستان با 2912 و چين با 23 كيلومتر و افغانستان با 2430 كيلومتر همسايه هاي پاكستان هستند. پاكستان 79696 كيلومتر مربع بدون احتساب كشمير آزاد مي باشد. سهم ايالات مختلف از اين وسعت بدين شرح است :

پنجاب 9/25 درصد

سند 7/17 درصد

خيبر پشتونخوا 4/9 درصد

بلوچستان 6/23 درصد

مناطق قبايلي 4/3 درصد

جمعيت پاكستان با رشدي در حدود 6/2 در صد و طبق آمار تخميني سال 1387 حدود 172 ميليون نفر ششمين كشور پرجمعيت دنيا مي باشد. حدود 71 درصد اين جمعيت در مناطق روستايي و 29 درصد شهرنشين هستند. پراكندگي جمعيت در مناطق مختلف بدين شرح مي باشد:

59/23درصد در ايالت سند

52/65 درصد در ايالت پنجاب

12/12 درصد در ايالت خيبر پشتونخوا

14/5 درصد در ايالت بلوچستان

4/3 درصد در مناطق قبايلي

تركيب سني جمعيت پاكستان:

0 – 14 سال 41 درصد

15 – 64 سال 55 درصد

65 سال به بالا 4 درصد

اميد به زندگي در ميان مردان و زنان 63 سال مي باشد.

حدود 5/50 درصد مردم پاكستان (مردان 50 درصد و زنان 5/24 درصد) با سواد هستند و اين كشور يكي از پايين ترين نرخهاي با سوادي را در دنيا دارا مي باشد .

نوع حكومت، زبان و دين:

حكومت پاكستان جمهوري اسلامي است و زبان ملي پاكستان اردو و زبان رسمي و اداري انگليسي مي باشد همچنين زبان ها و لهجه محلي فراواني در ايالت مختلف اين كشور رايج است كه مهمتريت آنها پنجابي 48 درصد، سندي 14 درصد، سيرائيكي 10 درصد، براهوي 8 درصد، اردو 8 درصد، پشتو 8 درصد و بلوچي 3 در صد است و دين رسمي پاكستان اسلام مي باشد و اكثريت مردم حدود 87 درصد مسلمان هستند كه از اين تعداد 75 درصد اهل سنت هستند كه عمدتا حنفي مذهب هستند كه به دو گروه بزرگ بريلوي و ديوبند تقسيم مي شوندو تعداد اندكي اهل سنت را پيروان اهل حديث و وهابيان تشكيل مي دهند و بيش از 22 درصد نيز شيعه مي باشند، 3 درصد بقيه از اقليهاي مذهبي بوده كه شامل يك درصد مسيحي، سيك ، زرتشتي و بودايي مي باشند، اقليتهاي مذهبي در اين كشور در صورت احراز شرايط مي توانند به جز پستهاي رياست جمهوري و نخست وزيري هر پست ديگري را احراز نمايند همچنين درصد محدودي از نمايندگان مجالس ملي و ايالتي به اقليتها اختصاص دارد.

تقسيمات جغرافيايي

پاكستان به لحاظ جغرافياي طبيعي به شش قسمت به قرار ذيل تقسيم مي شود:

1- كوههاي شمالي

2- كوههاي غربي هيماليا

3- دشتهاي هندوكش سفلي و عليا

4- سلسله جبال سالت

5- جلگه وسيع بلوچستان

6- صحراي تاري (THAR)

تقسيمات كشوري:

پاكستان داراي چهار ايالت (استان) است كه هر كدام داراي يك دولت ايالتي با اختيارات محدود هستند.

1- ايالت پنجاب

2- ايالت سند

3- ايالت خيبر پشتونخوا

4- ايالت بلوچستان

مناطق شمالي :

پس از جدا شدن پاكستان از كشور هندوستان اين مناطق به وسيله مسوولين محلي اداره مي شود. ولي هنوز رسما تابع مقررات سراسري نيست. اگرچه مردم از دولت مي خواهند تا اين منطقه را ايالت پنجم پاكستان اعلام كند. بهرحال اين ناحيه به 5 بخش تقسيم شده است.

1- گلگيت

2- ديامير

3- بلتستان 4- گيزار

5- گانچي

6- استور

مناطق آزاد قبايلي:

تحت نظارت حكومت مركزي پاكستان (فاتا) توسط سران قبايل مختلف اداره مي شود.

پايتخت و سيستم حكومت:

پايتخت پاكستان شهر اسلام آباد مي باشد كه در سال 1962 ميلادي بنا شده است. سيستم حكومتي اين كشور فدرالي بوده و تركيبي از نوع پارلماني و رياست جمهوري است. پاكستان داراي يك مجلس ملي، يك مجلس سنا و چهار مجلس ايالتي است. در غياب ذئيس جمهور رئيس اداره امور كشور را نيابتا بعهده مي گيرد.

شهرهاي مهم

اسلام آباد، كراچي، لاهور، پيشاور، كويته، راولپندي، حيدرآباد، گلگيت، ملتان، فيصل آباد، سيالكوت و مظفرآباد

ورزش و گل ملي:

هاكي، كريكت، اسكواش و گل ياسمين

سرود ملي:

در سال 1954 ميلادي توسط آقاي حافظ جولندري تنظيم گرديد و آقاي احمد چاگلا سروده است.

پاک سرزمین شاد باد کشور حسین شاد باد تو نشان عزم عالیشان ارض پاکستان! مرکز یقین شاد باد پاک سرزمین کا نظام قوت اخوت عوام قوم، ملک، سلطنت پائنده تابنده باد شاد باد منزل مراد پرچم ستاره و هلال رهبر ترقی و کمال ترجمان ماضی شان حال جان استقبال! سايه خداي ذوالجلال

بهداشت:

پاكستان داراي 907 بيمارستان، 4625درمانگاه، 5230 مركز بهداشت، 272 مركز سرطان شناسي، 97945 تخت در بيمارستان و درمانگاه ها، 96248 پزشك ثبت شده، 4622 دندانپزشك ثبت شده و 40019 پرستار مي باشد.

اقلام عمده صادراتي:

پارچه هاي نخي، پوشاك، نساجي، پنبه خام، برنج، جوراب، البسه، كشباف، چرم، پوشاك چرمي، قالي و كالاهاي ورزشي

اقلام عمده وارداتي:

نفت، فرآورده هاي نفتي، ماشين آلات، وسايل حمل و نقل، روغن نباتي، كود شيميايي، آهن و فولاد، وسايل برقي، دارو، چاي، گندم، فلزات، ضد زنگ، آهن و فولاد قراضه، ماشين آلات كشاورزي و چربي حيواني

امكانات ارتباطي

پاكستان داراي 295999 كيلومتر جاده مي باشد كه تقريبا نيمي از آن درجه يك و نيم ديگر دو مي باشد. اين كشور همچنين داراي 8163 كيلومتر راه آهن با 907 ايستگاه مي باشد و جمعا داراي 598 دستگاه لوكوموتيو و 23893 دستگاه واگن باري و مسافري مي باشد. سازمان كشتيراني پاكستان داراي 28 فروند كشتي مي باشد. سازمان هواپيمايي دولتي پاكستان داراي حدود 48 فروند هواپيما از انواع مختلف بوئينگ 748، ايرباس، بوئينگ 707، بوئينگ 737 فوكراف 27 و تونين اوتر مي باشد. پاكستان داراي 118 فرودگاه كوچك و بزرگ است. شركتهاي هواپيمايي خصوصي ديگر نظير شاهين، ايروشيا، بوجا اير و بليو اير در سيستم حمل و نقل اين كشور فعاليت مي كنند. شبكه ارتباطات پاكستان داراي 1357 واحد اداره پست ، 493 واحد اداره تلگراف و 9/2 ميليون خط تلفن و 158000 خط موبايل مي باشد.

توريسم

زمينه هاي جذب توريسم را عموما آثار و بناهاي تاريخي دستي و باستاني، مراكز فرهنگي و ديني مناظر و زيباييهاي طبيعي بويژه در فصول معتدل و سرد، صنايع دستي و كالاهاي توليدي خاص منطقه تشكيل مي دهد. آثار باستاني تمدن هاي معروف هاراپا، تاكسيلا، ساختمان ها و بناهاي تاريخي معروف عصر تيموريان، مساجد و قلعه ها، منظر طبيعي نظير پاركها، باغ وحش، مناطق خوش آب و هوا مانند كوهاي مري و غيره، پتانسيل هاي خوبي براي جذب توريست و سياحان حال مي باشند.

زمامداران پاكستان

1- محمد علي جناح از تاريخ 15 اوت 1947 تا 11 سپتامبر 1948

2- خواجه نظام الدين از تاريخ 14 سپتامبر1948 تا17 اكتبر 1951

3- ملك غلام محمد از تاريخ 19اكتبر1951 تا 15 اكتبر 1955

4- ژنرال اسكندر ميرزا از تاريخ 6 اكتبر 1955 تا 23 مارس 1956

محمد علي جناح معروف به پدر ملت و قائد اعظم در تاريخ 25/12/1876 در شهر كراچي متولد و در تاريخ 11/9/1948 در همين شهر چشم از جهان فرو بست. سالروز تولد وي هر ساله تعطيل رسمي است. او بين سالهاي 1924-1919 رهبر مسلم بيگ و اولين رهبر اين تشكيلات در پاكستان (8-1947) بود.

روساي جمهوري پاكستان

1 - ژنرال اسكندر ميرزا از تاريخ 23 مارس 1956 تا 27 اكتبر 1958

2- ژنرال محمد ايوب خان از تاريخ 27 اكتبر 1958 تا20 دسامبر 1971

3- ذوالفقار علي بوتو از تاريخ 20 دسامبر 1971 تا 13 اوت 1973

4- چوهدري فضل الهي از تاريخ 14 اوت 1973 تا 16 سپتامبر 1978

5- ژنرال محمد ضيا الحق از تاريخ 16 سپتامبر 1978 تا 17 اوت 1988

6- غلام اسحاق خان (موقت) از تاريخ 17 اوت 1988 تا 13 دسامبر 1988

7- غلام اسحاق خان از تاريخ 13 دسامبر 1988 تا 18 ژوئيه 1993

8- وسيم سجاد (موقت)از تاريخ 19 ژوئيه 1993 تا13 نوامبر 1993

9- فاروق احمدخان لغاري از تاريخ 14 نوامبر 1993 تا 2 دسامبر 1997

10- وسيم سجاد (موقت) از تاريخ 2 دسامبر 1997 تا 1 ژانويه 1998

11- محمد رفيق تارر از تاريخ 1 ژانويه 1998 تا 19 جون 2001

12- ژنرال پرويز مشرف از تاريخ 20 جون 2001 تا 18 آگوست 2008

13- آصف علي زرداري از تاريخ 6 سپتامبر 2008 تا تاكنون

لازم به توضيح است كه ژنرال پرويز مشرف در پي كودتاي 12 اكتبر 1999 ميلادي برابر با 20 مهر ماه 1378 زمام امور كشور را به دست گرفت و با تعليق در آوردن قانون اساسي پاكستان نهادهايي را كه به واسطه آن دولت سابق نواز شريف را قانوني مي نمود، لغو اعلام كرد. پس از كودتاي مذكور، نواز شريف به اتفاق تعدادي از نزديكان وي به اتفاق تعدادي از نزديكان وي به اتهام توطئه بر عليه فرمانده ارتش ( ژنرال مشرف حاكم فعلي) بازداشت شدند و به صورت تبعيد به عربستان سعودي اعزام شدند.

نخست وزيران پاكستان

- لياقت عليخان از تاريخ 15 اوت 1947 تا16 اكتبر 1951

- خواجه نظام الدين از تاريخ 19 اكتبر 1951 تا 17 آوريل 1953

- محمد علي بوگرا از تاريخ 17 آوريل 1953 تا 11 اوت 1955

- چوهدري محمد علي از تاريخ 11 اوت 1955 تا 12 سپتامبر 1956

- حسين شاهد شهروردي از تاريخ 12 سپتامبر 1956 تا 18 اكتبر 1957

- ابراهيم اسماعيل چوهدري از تاريخ 18 اكتبر 1957 تا 16 دسامبر 1957

- ملك فيروز خان از تاريخ 16 دسامبر 1957 تا 7 اكتبر 1957

- ژنرال محمد ايوب خان از تاريخ 24 اكتبر 1957 تا 27 اكتبر 1958

- ذوالفغقار علي بوتو از تاريخ 14اوت 1973 تا 14 اوت 1977

-محمد خان جونيجو از تاريخ 23 مارس 1985 تا 29 مي 1988

-بي نظير بوتو از تاريخ 23 مارس 1988 تا 26 اوت 1990

-غلام مصطفي جاتويي (موقت) از تاريخ 6اوت 1990 تا6 نوامبر 1990

-ميان محمد نواز شريف از تاريخ 6 نوامبر 1990 تا 18 آوريل 1993

-بلخ شير مرزايي (موقت)از تاريخ 18 آوريل 1993 تا 26 مي 1993

-محمد نواز شريف از تاريخ 26 مي 1993 تا 8 ژوئيه 1993

-معين قريشي (موقت) از تاريخ 19 ژوئيه 1993 تا 19 اكتبر 1993

-بي نظير بوتو از تاريخ 19 اكتبر 1993 تا 5 نوامبر 1996

-ملك معراج خالد از تاريخ 5 نوامبر 1996 تا 17 فوريه 1997

-ميان نواز شريف از تاريخ 17 فوريه 1997 تا 12 اكتبر 1999

-ژنرال پرويز مشرف از تاريخ 12 اكتبر 1999 تا 23 نوامبر 2002

-مير ظفرا... جمالي از تاريخ 25 نوامبر 2002 تا 26 جون 2004

-چوهدري شجاعت حسين از تاريخ 26 جون 2004 تا 28 اوت 2004

-شوكت عزيز از تاريخ 28اوت 2004 تا 2007

-محمد سومرو (موقت) از تاريخ 2007 تا فوريه 2008

-سيد يوسف رضا گيلاني از تاريخ مارس2008 تا تاكنون

مردم پاكستان :

مردم پاكستان هند و آريايي، بعضي از مردم كلات، دراويدي نژاد، ترك و ايراني يعني دو نژاد مهم آريايي هستند. سندي و پنجابي دو نژاد ديگر مردم پاكستان مي باشند كه در استان هاي سند و پنجاب و بلوچها در بلوچستان، پتانها در استان خيبر زندگي مي كنند. زبان و ادبيات، آداب و رسوم علاوه بر امتيازات نژادي رنگ و لعاب خاصي به هر كدام داده است.

زبان:

زبان ها و لهجه هاي فراواني در ميان مردم پاكستان رواج دارد، كه اغلب آنها ريشه در عصر آريايي دارد، مهمتريت آنها عبارتند از:

زبان بلوچي كه بدليل ارتباط عميق جغرافيايي منطقه با ايران از شاخه هاي زبان فارسي است. بيشتر مردم بلوچستان به اين زبان سخن مي گويند. زبان پنجابي در ايالت پنجاب، زبان سندي در ايالت سند، سرائيكي در شهرهاي مولتان و بهالپور (ايالت پنجاب) و برخي مناطق ايالتهاي بلوچستان و سند كه در مجاورت اين دو شهر قرار دارند و زبان پشتو نيز در استان خيبر پشتونخوا كه هم مرز با افغانستان است رايج مي باشد به جز زبان "براهويي" كه طيف كوچكي از مردم در كلات به اين زبان صحبت مي كنند تمامي اين زبان ها تحت تاثير فراوان زبان فارسي و ربي بوده اند.

زبان اردو زبان ملي كشور پاكستان، پل ارتباطي بين مردم اين كشور (كه به زبان هاي مختلف تكلم مي كنند) است و در تمام ايالتها رواج دارد. زبان انگليسي زبان رسمي كشور و زبان آموزش عالي بويژه رشته هاي علوم پايه و در بين جامعه تجاري، حقوقي و ديگر شغلهاي رسمي رايج است.

مجلس ملي:

مجلس ملي متشكل از 217 نماينده مي باشد كه مستقيما با راي مردم و به مدت 5 سال انتخاب مي شوند. اين تعداد بدين شرح ميان ايالات و مناطق مختلف تقسيم مي شوند. پنجاب 115، سند 46، خيبر شمالي 26، بلوچستان 11، پايتخت 1، مناطق قبايلي 8، اقليتها 10، مجلس سالانه مي بايستي حداقل 130 روز كاري جلسه داشته باشند. رهبر جناح اكثريت درانتخابات مجلس ملي پاكستان به نخست وزيري منصوب مي شود و او موظف است وزاريش را از ميان نمايندگان مجلس ملي و سنا تعيين نمايد. وزرا پس از ورود به كابينه فدرال همچنان حق نميندگي خود را حفظ نموده و در راي گيريها شركت مي نمايد، وزرا در مقابل مجلس پاسخگو بوده اما قابل استيضاح نيستند.

مجلس سنا:

مجلس سنا متشكل از 87 نماينده بوده كه اعضا آ، بوسيله آرا نمايندگان مجالس ملي و ايالتي از ميان اقشار مختلف جامعه برگزيده مي شوند، نيمي از اعضاي سنا هر سه سال يك بار بازنشسته مي گردند. لذا هيچگاه اعضاي اين مجلس بطور كلي تغيير نمي كنند . سنا طبق قانون اساسي پاكستان بر خلاف مجلس ملي قابل انحلال نمي باشد.

مجلس ايالتي:

جداي از مجلس ملي و سنا كه در اسلام آباد مستقر مي باشد. مجلس ايالتي پنجاب داراي 248 نماينده، مجلي ايالتي سند داراي 109 نماينده، مجلي ايالتي خيبر داراي 83 نماينده و مجلس ايالتي بلوچستان داراي 43 نماينده مي باشند.

رسانه ها:

راديو و تلويزيون:

راديو و تلويزيون زير نظر دولت مركزي اداره مي شود و برنامه ها و خط و مشي آن را وزارت فرهنگ و تبليات تنظيم مي كند.

الف – راديو:

راديو پاكستان (PBS) Pakistan broadcasting corporation بوسيله يك هيات مديره شامل: رئيس، مديركل و شش مدير كه از سوي دولت مركزي منصوب مي شوند، راديو پاكستان بيش از 5/97 درصد كشور را تحت پوشش امواج راديويي قرار مي دهد در اين كشور جمعا 27 ايستگاه راديويي (ابوت‌آباد، بهاولپور، دي. اي. خان، فيصل آباد، گليگيت، حيدرآباد، اسلام‌آباد،كراچي، خيرپور، خضدار، لاهور، مولتان، پيشاور، كويته، راولپندي، اسكردو و تربت و... ) با 39 موج كوتاه و متوسط با قدرت پرتوكل 3433 كيلووات و به 15 زبان برنامه پخش مي‌كند. سخنراني و موسيقي 50 درصد برنامه ها را تشكيل مي دهد، و در حال حاضر موج FM به صورت خصوصي در كشور پاكستان رواج يافته است كه بسيار مورد توجه بخش هاي خصوصي قرار گرفته و برنامه هاي فراواني پخش مي گردد كه در چارچوب ضوابط تنظيم شده قرار دارند. راديو پاكستان روزانه به مدت 442 ساعت اخبار و برنامه هاي متنوع پخش مي كند كه بر اساس آخرين اطلاعات 5/13 ميليون دستگاه راديو مورد مصرف مردم قرار دارد.

تلويزيون :

از 1964 تلويزيون در اين كشور شروع به كار كرده است. "مؤسسة تلويزيون پاكستان" در 1967 تأسيس شده بيشترين سهام آن دراختيار دولت است. پنج فرستنده در شهرهاي راولپندي، ‌اسلام‌آباد، كراچي، لاهور، كويته و پيشاور دارد. يك ايستگاه ماهوارة زميني در 1972 شروع به كار كرد. كانال دوم تلويزيون فناوري ماهواره‌اي را مورد استفاده قرار مي‌دهد.

در سال 1990 نخستين ماهوارة مخابراتي پاكستان، به نامه " بدر اول "‌با همكاري چين كمونيست به فضا پرتاب شد. همزمان با اين اقدام، كانال تلويزيون پاكستان، با عنوان " برنامه مردم " نيز رسماً آغاز به كار كرد. به گفتة يكي از مسئولان اين تلويزيون، هدف از راه‌اندازي اين برنامه جديد كه عمدتاً شامل گزارش‌هاي هنري، فيلم سينمايي، موسيقي و اخبار خواهد شد و در مرحلة اول به طور 24 ساعته در محدودة اسلام‌آباد و راولپندي پخش خواهد گرديد و ايجاد سرگرمي براي مردم است. 20 ساعت از برنامه‌هاي شبانه‌روزي اين شبكه را برنامه‌هاي سانسور شدة شبكة سي‌. ان.‌ان آمريكا تشكيل مي‌دهد.

تلويزيون پاكستان هم اكنون در يك كانال ماهواره‌اي به نام " ان.‌تي. ام " برنامه‌هاي شبكه‌هاي تلويزيون " سي‌. ان.‌ان " آمريكا، "‌بي. بي.‌سي " انگليس و يك كانال ماهواره‌اي ديگر را با حذف صحنه‌هاي مستهجن پخش مي‌كند. در برنامه‌هاي توليد داخل بويژه در بخش موسيقي نيز تقليد و كپي كاري از سبك غربي و مدلهاي آمريكايي، اروپايي و هندي رايج است.

كانال "ان.‌تي.ام" در سپتامبر 1994 قراردادي با تلويزيون پاكستان براي ادامه پخش 24 ساعته برنامه‌هاي خود به مدت 10 سال امضاء كرد. براي برنامه‌هاي ماهواره‌اي كه از اين كانال تلويزيوني پخش مي‌شود از سوي دولت پاكستان محدوديت‌هايي اعمال مي‌‌شود و تمام صحنه‌هاي غير‌اخلاقي آن به وسيله رايانه سانسور مي‌شود. در پاكستان محدوديتي براي خريد گيرنده‌هاي ماهواره‌اي وجود ندارد و به دليل پخش برنامه‌هاي ماهواره‌اي از طريق كانال " ان.‌تي.‌ام " گرايش براي خريد گيرنده‌هاي ماهواره‌اي كاهش يافته است.

پاكستان داراي شبكه تلويزيون دولتي ATV، PTV WORLD ،PTV NATIONAL، PTV KESHMIR اخيرا شبكه هاي ديگر تلويزيوني بخش خصوصي فعال شده است كه از ميان آن مي توان شبكه خبري جيو GEO، خيبر KHYBAR، روشني ROSHANI، مهران MEHRAN، ايندس INDUS، پرائيم PRIM، اشاره كرد. طبق آخرين آمار در پاكستان 6/3 ميليون دستگاه تلويزيون و 24 ايستگاه پخش تلويزيوني وجود دارند.

سينما:

صنعت فيلم و سينما در پاكستان به گذشته قبل از استقلال آن بر مي گردد يعني زمانيكه هند و پاكستان از يكديگر جدا نشده بودند در آن زمان مركز اصلي توليد فيلم در شبه قاره شهرهاي بمبئي، كلكته و لاهور بود. از سال 1931 ميلادي تا سال 1948 ميلادي يعني سال استقلال پاكستان مجموعا 1712 فيلم توليد گرديد. گرچه بيشترين فيلم ها در شهرهاي بمبئي و كلكته توليد مي شوند(5/95 درصد) ولي در شهر لاهور كن كه امروزه پاكستان شناخته مي شود 5/3 درصد فيلم هاي شبه قاره توليد مي گردد و لذا شهر لاهور تنها مركز توليد فيلم در پاكستان كنوني شناخته مي شود بنا بر اين صنعت فيلم و سينما در لاهور سابقه اي طولاني دارد به همين علت امروزه نيز از اين حيث سرآمد ساير شهرهاي پاكستان است و به عنوان مركز هنري و فيلم و سينما شناخته مي شود و بخش عمده توليد فيلم در پاكستان ، خواننده ها، فيلم بردارها، هنرپيشه ها، كارگردانها و نويسندگان فيلم از لاهور هستند و بخش عمده سينماهاي پاكستان در ايالت پنجاب قرار دارد. در اين روزها كمپانيهاي عرصه و فروش فيلم در پاكستان درآمد چشمگيري ندارندبنابراين تعدادشان رو به كاهش است مخصوصا با ورود دستگاههاي پخش خانگي و ويدئو كلوپها و فيلمهاي داخلي و خارجي (آمريكايي و بويژه هندي) و گراني بليط سينما براي غالب مردم و همچنين ماهواره سينما جاذبه اش را اندك اندك از دست داده و شماري از سالن هاي سينما به دليل بي رونقي تخريب و جاي آنها را ساختمان هاي تجاري گرفته است. به هر حال در سراسر پاكستان حدود 731 باب سينما وجود دارد از اين تعداد 14 باب در بلوچستان، 36 باب در ايالت خيبر، 190 باب در ايالت سندو 491 باب در ايالت پنجاب قرار دارند ميانگين اكران فيلم در بازار پاكستان هر سال 60 فيلم است كه تعداد اندكي از آن به زبان اردو و اكثر آن به زبان پنجابي است. گرچه به لحاظ كميت فيلم هاي پنجابي فراوان هستند اما از نظر كيفي فيلم هاي اردو برتري دارند.

مطبوعات:

مطبوعات در جامعه پاكستان سهم زيادي در تنوير افكار دارند و شاید بتوان نقطه قوت رسانه های پاکستان را مطبوعات این کشور دانست چرا که روزانه حدود 540 روزنامه (یومیه)در این کشور چاپ و منتشر می شود. بسیاری از این روزنامه ها سراسری و کشوری و برخی نیز ایالتی هستند . حتی در ایالت کمتر توسعه یافته بلوچستان که هم مرز با ایران است تعداد زیادی روزنامه انگلیسی و اردوزبان چاپ و منتشر می شوند . در این کشور اجازه چاپ روزنامه و مجله به زبانهای محلی و غیررسمی نیز وجود دارد و مجلات زیادی به ترویج زبانهای محلی و فرهنگ و ادبیات بومی مي پردازند. علاوه بر 540 روزنامه تعداد 444 هفته نامه , 55 دوهفته نامه , 204 ماهنامه و 23 فصلنامه در این کشور چاپ و منتشر می شود.

الف : مهمترين روزنامه های اردو زبان پاکستان:

جنگ، نوای وقت، پاکستان، خبرين، اذكار، مشرق، اوصاف، اساس، همدرد، و ....

ب : مهمترين روزنامه هاي انگليسي زبان پاكستان :

THE DAWN- THE NEWS INTERNATIONAL- THE PAKISTAN TIMES- FRONTIER POST- THE NATION- PAKISTAN OBSERVER

انجمن هاي مطبوعاتي:

دست اندركاران جامعه مطبوعاتي پاكستاني از هر طبقه انمجن ويژه اي را براي خود تشكيل داده اند انجمن هاي

مطبوعاتي داخل كشور عبارتنداز:

1- انجمن روزنامه هاي سراسر پاكستان (براي صاحبان امتياز روزنامه ها) 2- شوراي سردبيران جرايد (براي سردبيران روزنامه ها) 3- اتحاديه روزنامه نگاران پاكستان ( براي روزنامه نگاران) 4- كنفدراسيون كاركنان روزنامه هاي پاكستان ( براي كليه كاركنان مطبوعات)

خبرگزاريها:

خبرگزاریهای فعال پاکستان شامل APP- PPI- UPP- NNI- Online- Sanaو Sadaمی باشند بسیاری از خبرگزاریهای معتبر دنیا نیز مانند رویترز و آسوشیتدپرس نیز در این کشور دارای دفتر و نمایندگی هستند . APP خبرگزاری رسمی و دولتی و دیگر خبرگزاریها خصوصی می باشند

مراكز مهم آموزش عالي:

دانشگاه شهر

1-دانشگاه پنجاب لاهور

2-دانشگاه مهندسي و تكنولوژي لاهور

3-دانشگاه مديريت علوم لاهور

4-دانشگاه كشاورزي فيصل آباد

5-دانشگاه بهاالدين ذكريا مولتان

6-دانشگاه اسلامي بهاولپور

7-دانشگاه آزاد علامه اقبال بهالپور

8-دانشگاه قائد اعظم اسلام آباد

9-دانشگاه بلين المللي اسلامي اسلام آباد

10-دانشگاه ملي زبان هاي نوين اسلام آباد

11-دانشگاه پيشاور پيشاور

12-دانشگاه كشاورزي پيشاور

13-دانشگاه مهندسي و تكنولوژي پيشاور

14-دانشگاه گومل پيشاور

15-دانشگاه همدرد كراچي

16-دانشگاه جامعه قائد اعظم كراچي

17-دانشگاه كراچي كراچي

18-دانشگاه پزشكي كراچي

19-دانشگاه مهندسي و تكنولوژي مير سيد كراچي

20-دانشگاه علوم بهداشتي بقايي كراچي

21-دانشگاه جناح (زنانه) كراچي

22-دانشگاه مهندسي و تكنولوژي مهران جمشورو

23-دانشگاه سند جمشورو

24-دانشگاه كشاورزي سند تندوجام

25-دانشگاه شاه عبداللطيف خيرپور

26-بلوچستان كويته

27-دانشگاه جامو و كشمير مظفرآباد

28-مهندسي و تكنولوژي تكسيلا

29-دانشگاه فاطمه جناح راولپندي

مراكز هنري پاكستان:

1- كالج هنرهاي ملي لاهور

2- گروه آموزشي هنرهاي زيبا در دانشگاههاي پنجاب، پيشاور و بلوچستان

3- موسسه مركزي هنرها و صنايع دستي كراچي

4- موزه ملي هنر اسلام آباد كه در زمينه هنر سنتي، هنر مدرن، خطاطي سنتي و مينياتور فعاليت دارد.

پاكستان و زبان اردو:

در جهان امروز، هر ملت مستقل، زبان ملي جداگانه اي دارد كه بيانگر فرهنگ و تمدن آن ملت است . در كشور پاكستان اين افتخار نصيب زبان اردو شده است، در واقع زبان اردو تركيبي از زبان هاي فارسي، عربي، تركي و سانسكريت است و مدت چند قرن قبل از تقسيم شبه قاره، زبان ملي هند و پاكستان بود. با ورود دولت بريتانيا به شبه قاره زبان اردو اهميت خود را از دست داد و زبن انگليسي به جاي آن در بين مردم رايج شد. با جدايي پاكستان از شبه قاره هند، محمد علي جناح توانست به كشور اسلامي پاكستان هويت و استقال بخشد و حيثيت و عزت از دست رفته را به زبان اردو بازگرداند. استقلال ملي پاكستان ايجاب مي كند اين كشور در ميان ملل مختلف عالم از جايگاه ويژه اي برخوردار باشد و بر اساس چنين مقام و منزلتي بتواند با جوامع جهاني ارتباط برقرار كند براي رسيدن به چنين هدفي لازم است مردم مسلمان پاكستان به زبان ملي خود صحبت كنند، بنويسند و بفهمند، و جز زبان اردو زبان ديگري وجود ندارد كه به تمام خواسته هاي جامعه پاسخ مثبت دهد. علاوه براين زبان اردو داراي اهميت سياسي، اجتماعي ويژه اي است. زيرا تنها زباني است كه بين مردم ايالات مختلف پيوند محكمي ايجاد كرده است. استقلال و آزادي هر ملتي به زبان ملي آن ملت بستگي دارد. بزرگترين عامل انحطاط يك ملت اين است كه با زبان ديگران بخواند و بنويسد و در واقع ارزشهاي فرهنگي ديگران را بپذيرد كه در اين صورت از شناخت فرهنگ خود محروم شده، در فرهنگ بيگانه غوطه خورده و براي هميشه اصالت خود را از دست داده است. هرگاه يك ملت مهذب باشد مراحل پيشرفت و ترقي را طي مي كند در اين راستا زبان اردو توانسته است جاي خود را در ميان ملل عالم باز كند. زبان اردو آئينه تمام نماي فرهنگ مردم شبه قاره است هر كلمه اردو خود يك تاريخ كامل است و در مقايسه با زبان انگليسي از لحاظ اريخي و فرهنگي وسيعتر و با ويت تر است. البته آموختن زبان انگليسي در كنار زبان اردو لازم و ضروري به نظر مي رسد تا با دسترسي به تازه هاي علمي جهان نسل جوان رشد كند.